Kijk, dit is helemaal niet moeilijk. Gebieden (bevelen, gelasten) met gebiedende wijs. Ook wel imperatief, van imperare = bevelen. Met deze повелительное наклонение kun je ook beleefd zijn: je drukt er dan een wens, verzoek of advies mee uit.


Een paar dingen moet je weten om dat te kunnen doen in het Russisch.
Kijkt u maar even even mee.


они-vorm

Voor de gebiedende wijs in het Russisch neem je als uitgangspunt de они-vervoeging van het werkwoord. Daar de uitgang weer af, en iets anders ervoor in de plaats.

Bijvoorbeeld -и of -ите. In сказать (zeggen, vertellen) levert de vervoeging (они скажут) de stam (скаж-) die leidt tot скажи (informeel) en скажите (formeel of meervoud) als gebiedende wijs. Dat laat meteen zien waarom je niet moet uitgaan van (de stam van) het hele werkwoord.


й, и of ь

Er zijn drie verschillende uitgangen voor het vormen van de gebiedende wijs. Of eigenlijk zes, want elk heeft een informele en formele (of meervouds)variant.


-й, -йте
Stam eindigt op een klinker. думать (denken): они думают maakt дума- tot stam. Gebiedende wijs: думай, думайте. Denk positief: думай позитивно. Doe (делать) het goede: делай добро.


-и, -ите
Stam eindigt op een medeklinker, en de klemtoon van de я-vervoeging valt op de laatste lettergreep. In het voorbeeld van сказать: die скажи en скажите ook vanwege я скажу́.

In помнить (onthouden) en молчать (zwijgen) dezelfde uitgangen (помни, помните en молчи, молчите) vanwege de twee medeklinkers aan het eind in помн- (van они помнят) en молч- (van они молчат).


-ь, -ьте
Ook in быть (zijn) een stam die eindigt op een medeklinker (буд-, van они будут), maar de klemtoon in я бу́ду levert будь en будьте op. Будь здоров, wees gezond, gezondheid. Будьте любезны, wees aardig, en вежливы, beleefd.

Zo gaat het bij meer werkwoorden, zoals ответить en готовить: gebiedende wijs ответь, ответьте en готовь, готовьте, vanwege я отве́чу en я гото́влю.


Uitzonderingen

Werkwoorden met een afwijkende gebiedende wijs zijn onder andere есть (ешь, ешьте), лечь (ляг, лягте) en пить (пей, пейте).

Ook дать en давать. Je hoort vaak дай of дайте (geef, geeft u), en давай (of давайте). Zie 10 ways to use Давай in Russian (Hack Your Russian, 2021, 23 m) en Давай(те): Suggestions & Invitations with Let’s (Amazing Russian, 2017, 14 m).


Niet doen

De gebiedende wijs zie je vaak in combinatie met не (niet, geen). Het gebod wordt dan verbod, of een negatief advies. De werkwoorden in deze constructies zijn altijd imperfectief.

Rook niet, drink niet: не кури, не пей (не курите, не пейте). Gij zult niet doden, geen overspel plegen, niet stelen (Exodus/Исход 20:13-15): Не убивай, Не нарушай супружескую верность, Не кради. Onthoud dat nou eens.

Een beroemd voorbeeld is не болтай, een Russische Loose lips sink ships. Klets niet, geen onnodige praat. Van het werkwoord болтать (ook terug te zien in Болтать – врагу помогать, geklets helpt de vijand). Poster uit 1941, door Нина Ватолина (1915–2002) en Николай Денисов (1917–1982).


Imperative mood in Russian. How to form it
(Ru-Land Club, 2020, 12 m)

Van hetzelfde kanaal Imperative mood in Russian. Повелительное наклонение глагола в русском языке (2017, 17 m).



How to Give Commands and Requests | Russian Language
(Be Fluent in Russian, 2018, 7 m)



Russian Imperatives (I): Vowel stems
(Russian grammar, 2017, 2 m)

Bekijk daarna



The Imperative: Forms and Aspects
(Amazing Russian, 2017, 14 m)



Meer


Zie

Zie/lees

Meer

taal

OPERATIE OORLOG

En toen werd het oorlog. Of moeten we zeggen: begon de speciale militaire operatie. Op 24 februari 2022 trokken Russische troepen Oekraïne binnen. Het mocht oorlog noch invasie heten, maar het had van beide wel veel weg.

Perfectief en imperfectief

Dit komt vaak als een tegenvaller voor studenten Russisch: van (bijna) elk Russisch werkwoord zijn er twee. Die wel ongeveer hetzelfde betekenen, maar heel verschillende dingen uitdrukken. Dus moet je beide kennen, en van allebei de vervoegingen leren.

Fout Cyrillisch

Fouten maken in cyrillisch is niet erg. Doet iedereen. Maar fout cyrillisch, dat is de grootste fout die je kunt maken. En het ergste wat je met dat edele cyrillisch maar kunt doen.

O en A: Tolstoj, Bolshoi en krakadil Gena

Nog één keer benadrukken dat – en waarom – het nuttig en belangrijk is te weten waar de klemtoon in het Russisch valt. En hoe die wetenschap je helpt, bij zowel de spelling van het woord крокодил (krokodil) als de uitspraak van namen zoals Tolstoj.

Klemtoon (Ударение)

Een van de 8 common mistakes every Russian language learner makes volgens Russia Beyond (2018). Met daarbij een ‘Word of warning: It takes a VERY long time to get accustomed to the stresses on Russian words At times, you’ll be confronted with a new word and have absolutely no idea how to pronounce it.’ Geen stress: dit gaat helpen, en zal de zaak bespoedigen.

John Cleese – How about Russian?

In een beroemde scène uit A Fish Called Wanda (1988) spreekt John Cleese (als Archie Leach) eerst wat woorden Italiaans. ‘But it’s such an ugly language.’ Tegenspeelster Jamie Lee Curtis (als Wanda Gershwitz) is een ander oordeel toegedaan. Archie ziet het niet en stelt iets beters voor. ‘How about… Russian?’
Made with PoppyGo